Yapı Sektöründe 19. Sınıf mı, 37. Sınıf mı?

Yapı sektöründe birçok firma hem malzeme üretir hem de o malzemeyi şantiyede uygular. Mermer, beton, tuğla, alçı ve seramik gibi metal dışı yapı malzemeleri 19. sınıfta, inşaat, montaj ve kaplama uygulaması 37. sınıfta yer alır. Bir mermer işletmesinin ocaktan şantiyeye uzanan işleri üzerinden bu iki sınıfı ayırıyoruz.

Ocaktan şantiyeye: bir mermer işletmesinin iki geliri

İç Ege'de bir mermer ocağı işleten ve bloklarını kendi fabrikasında plakaya dönüştüren bir firma düşünelim. Firmanın gelirinin bir kısmı, cilalı mermer plakaların, basamakların ve denizliklerin yapı marketlerine ve ihracatçılara satışından geliyor. Diğer kısmı ise otel ve konut projelerinde üstlendiği cephe kaplama ve zemin döşeme işlerinden. Firma yıllardır ürünlerini aynı adla satıyor, şantiyedeki uygulama ekibinin iş kıyafetlerinde ve araçlarında da aynı logo var. Marka başvurusu hazırlanırken bu iki gelir kalemi iki farklı sınıfa karşılık gelir. Malzeme satışı 19. sınıfın, uygulama işi ise 37. sınıfın konusudur.

Bu ayrımı atlamak, sektörde sık görülen bir boşluk yaratır. Yalnız 19. sınıfta tescilli bir mermer markası, aynı adı kullanan bir taşeronun kaplama hizmeti vermesine karşı her zaman güçlü bir dayanak sunmayabilir. Tersine, yalnız 37. sınıfta tescilli bir uygulama firması kendi ürettiği plakaları rafa koyduğunda, ürün tarafında koruma eksik kalır. Mal ile hizmet arasındaki benzerlik tartışılabilir; ancak bu tartışmanın sonucu belirsizdir ve her dosyanın kendi koşullarında değerlendirilmesini gerektirir. Bu nedenle üretim ve uygulamayı birlikte yürüten firmalar için iki sınıfın beraber korunması genellikle daha güvenli bir yoldur.

Metal dışı yapı malzemesi ne demek? 19. sınıfın sınırları

19. sınıf, metal olmayan yapı malzemelerini kapsar. Doğal taş, mermer, granit, çimento, beton, hazır beton, tuğla, briket, kiremit, alçı, kireç, asfalt, yapı camı, yapıda kullanılan kereste ve ahşap, metal olmayan karo ve fayanslar, parke taşları ve metal olmayan taşınabilir yapılar bu sınıfta yer alır. Mermer işletmesinin plakaları, basamakları ve denizlikleri de burada değerlendirilir. Sınıfın adında geçen 'metal dışı' ifadesi önemlidir; aynı işlevi gören ürünlerin metal olanları, örneğin çelik yapı elemanları, 6. sınıfta yer alır. Bu çizgi özellikle kapı, pencere ve profil üreticileri için belirleyici olur.

Yapı kimyasalları ise ayrı bir alandır. Beton katkıları, derz dolguları ve yapıştırıcılar gibi ürünler, kimyasal niteliklerine göre 1. sınıfta, boyalar ise 2. sınıfta değerlendirilebilir. Hazır sıva ve harç gibi ürünlerde ise ürünün yapı malzemesi mi, kimyasal preparat mı olduğu tartışılabilir. Bu konudaki ayrıntıları boya ve yapı kimyasallarında sınıf ayrımını anlatan yazımızda bulabilirsiniz. Yalıtım ürünlerinde de benzer bir durum vardır; plastik veya köpük esaslı yalıtım malzemeleri 17. sınıfa yakın durabilir. Ürün listesi hazırlanırken her kalemin malzemesi ve kullanım amacı birlikte yazılmalıdır.

Uygulama ekibi sahaya çıktığında: 37. sınıf

37. sınıf; bina inşaatı, yapı işleri, onarım, tadilat, montaj ve kurulum hizmetlerini kapsar. Cephe kaplama, zemin döşeme, sıva, boya uygulaması, yalıtım uygulaması, çatı işleri, iskele kurulumu ve inşaat makinelerinin kiralanması bu sınıfta değerlendirilir. Mermer işletmesinin otel projesinde üstlendiği kaplama işi de tam olarak bu sınıfın konusudur. Aynı şekilde hazır beton firmasının şantiyeye beton dökme ve pompalama hizmeti, seramik firmasının anahtar teslim banyo uygulaması veya prefabrik yapı üreticisinin montaj ekibi de 37. sınıfta yer alır. Uygulama hizmeti, kullanılan malzemenin kime ait olduğundan bağımsız olarak bu sınıfta değerlendirilir; başkasının ürettiği karoyu döşeyen ekip de aynı başlık altındadır.

Yapı sektöründe 37. sınıfın komşuları da vardır. Mimari proje, statik hesap ve mühendislik hizmetleri 42. sınıfta; gayrimenkul satış ve kiralama hizmetleri 36. sınıfta yer alır. Hem uygulama hem proje hizmeti sunan firmalar için inşaat ve mimarlıkta sınıf ayrımını ele alan yazımız ek bir çerçeve sunar. Taşeron ağıyla çalışan firmalarda, uygulamayı kimin yaptığından bağımsız olarak hizmetin müşteriye hangi markayla sunulduğu önemlidir. Sözleşmede taşeronun markayı iş kıyafetlerinde veya araçlarında kullanma koşulları açıkça belirlenmelidir; aksi hâlde ilişki bittikten sonra kullanım tartışması çıkabilir. Bu koşulları yazılı hâle getirmek sade ama etkili bir önlemdir.

İhale, katalog ve ihracat: listeyi sahaya göre yazmak

Yapı sektöründe marka çoğu zaman üç yerde görünür: ürün kataloğunda, ihale dosyasında ve şantiye tabelasında. Katalogda görünen marka 19. sınıfı, şantiye tabelasında görünen marka 37. sınıfı işaret eder. İhale dosyasında ise her ikisi birlikte yer alabilir; özellikle malzeme temini ile uygulamanın aynı sözleşmede toplandığı işlerde. Başvuru listesini hazırlamadan önce son iki yılın faturalarına bakmak, markanın hangi faaliyetlerde gerçekten kullanıldığını gösterir. Fatura kalemlerinde malzeme satışı ile işçilik ayrı yazılıyorsa, bu ayrım liste için de iyi bir rehberdir. Böylece liste, masa başında değil sahadaki gerçek işe bakılarak kurulmuş olur.

İhracat yapan mermer ve seramik firmaları için ürün tarafındaki koruma daha fazla önem taşır; çünkü yurtdışında markayla karşılaşan müşteri çoğu zaman yalnız ürünü görür. Türkiye'deki başvurudan itibaren 6 ay içinde rüçhan hakkına dayanarak yurtdışında başvuru yapılabilir. Mermer, taş veya beton gibi malzeme adlarından oluşan markalar tanımlayıcı sayılabilir; yöre adlarına dayanan markalarda ise coğrafi işaretlerle çakışma riski ayrıca incelenmelidir. Genel bir yol haritası için yapı malzemesi markası seçimine ilişkin rehberimize göz atabilirsiniz. Marka koruması 10 yıl sürer ve yenilenebilir. İlk listeyi ihracat planıyla birlikte hazırlamak, yurtdışı başvurularında da tutarlılık sağlar.

Katalogdaki taş ile şantiyedeki işçilik ayrı korunur

Yapı sektöründe marka, bir yandan fabrikadan çıkan mermer, beton veya tuğlayı, öte yandan o malzemeyi yerine koyan ustalığı temsil eder. Metal dışı yapı malzemeleri 19. sınıfta, inşaat, kaplama ve montaj uygulamaları 37. sınıfta yer alır. Hem üretip hem uygulayan firmalar için iki sınıfın birlikte korunması, taşeron ilişkilerinde ve ihale süreçlerinde markayı daha sağlam bir zemine oturtur. Liste hazırlanırken katalog, fatura ve şantiye tabelası birlikte incelenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hazır beton firması hangi sınıfta marka almalı?

Hazır beton ürünü metal dışı yapı malzemesi olarak 19. sınıfta yer alır. Firma şantiyede beton dökme ve pompalama hizmeti de veriyorsa, bu uygulama hizmetleri 37. sınıfta değerlendirilir. İki faaliyet aynı markayla yürütülüyorsa iki sınıfın birlikte korunması önerilir.

Seramik karo 19. sınıfta mı, 21. sınıfta mı?

Yapıda kullanılan metal olmayan karo ve fayanslar 19. sınıfta yer alır. Buna karşılık seramikten yapılmış tabak, kupa ve süs eşyaları gibi ev ve mutfak ürünleri 21. sınıfta değerlendirilir. Ürünün yapı malzemesi mi, ev eşyası mı olduğu belirleyicidir.

Yalnız uygulama yapan taşeron firma 19. sınıfa başvurmalı mı?

Kendi adıyla malzeme üretmeyen veya satmayan bir uygulama firması için 37. sınıf temel korumayı sağlar. 19. sınıf, ancak firma kendi markasını taşıyan malzeme satmaya başlarsa gündeme gelir. Gereksiz sınıf eklemek, ileride kullanmama nedeniyle iptal tartışmasına yol açabilir.