Kişi Adı ve Soyadı Marka Olarak Tescil Edilir mi?

Kişi adları ve soyadları marka olarak tescil edilebilir; ancak başkasının adını içeren başvurularda sınırlar vardır.

Kanun, kişi adlarının marka olabileceğini açıkça düzenler; nitekim pek çok güçlü marka kurucusunun adını taşır. Kendi adınızı veya soyadınızı, ayırt edici olduğu ölçüde marka olarak tescil ettirebilirsiniz.

Ancak bir başkasının adını, soyadını, fotoğrafını veya benzeri kişilik haklarını içeren marka başvuruları, hak sahibinin itirazı üzerine reddedilebilir. Özellikle toplumda tanınan kişilerin adlarının izinsiz tescil edilmesi engellenir. Bu nedenle başkasına ait bir adı içeren markalarda izin alınması önem taşır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 4 ve m. 6

Sonuç

Kendi adınızı marka yapabilirsiniz; ancak başkasının adını içeren başvurular için ilgili kişinin izni gerekir.

Ortaklık Ayrılığında Ad Uyuşmazlıkları

Kişi adı taşıyan markalarda en sık görülen uyuşmazlık, adını markaya veren kişinin işletmeden ayrılmasıyla ortaya çıkar. Marka tescilli olduğu için hak, sicilde kayıtlı sahibine aittir; ancak ayrılan kişi kendi adını yeni faaliyetinde kullanmak isteyebilir. Bu noktada dürüstlük kuralına uygun kullanım ile marka hakkına tecavüz arasındaki sınır tartışılır ve sonuç, kullanımın biçimine ve yarattığı karıştırma tehlikesine göre değişir.

Bu riski en baştan azaltmanın yolu sözleşmedir. Ortaklık kurulurken ya da aile şirketlerinde kuşak devri planlanırken, adın marka olarak kullanımına ilişkin izin, sürenin sonunda ne olacağı, ayrılma hâlinde adın hangi biçimlerde kullanılabileceği yazılı olarak düzenlenmelidir. Marka sicilde şirket adına tescil edilecekse, ad sahibinin açık ve yazılı muvafakatinin dosyada bulunması, ileride açılacak hükümsüzlük taleplerine karşı güçlü bir dayanak oluşturur.

Tanınmış Adlar ve İzin Belgeleri

Başkasının adını, özellikle de kamuoyunca tanınan bir kişinin adını içeren başvurular, ilgili kişinin itirazı üzerine nispi ret nedenleri kapsamında reddedilebilir. Burada korunan menfaat yalnız marka hakkı değil, kişilik hakkıdır. Takma ad, sahne adı, lakap ve kolayca o kişiyi çağrıştıran yazım biçimleri de aynı değerlendirmeye girebilir. Tarihî kişiliklerin adlarında ise başvurunun kamu düzeni ve genel ahlaka uygunluğu ayrıca gözetilir.

İzin alınacaksa bunun kapsamı belirsiz bırakılmamalıdır. Muvafakat metninde hangi işaret için, hangi mal ve hizmetlerde, hangi coğrafyada ve hangi süreyle izin verildiği açıkça yazılmalı, iznin devredilip devredilemeyeceği belirtilmelidir. Sözlü izinler ispat açısından yetersiz kalır. Kişinin vefatı hâlinde mirasçıların konumu da düşünülmeli; uzun vadeli marka yatırımı yapılacaksa izin belgesinin sürekliliğini sağlayacak hükümler sözleşmeye eklenmeli ve belgenin aslı kurumsal arşivde saklanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kendi adımı marka olarak tescil ettirebilir miyim?

Ettirebilirsiniz; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 4. maddesi uyarınca kişi adları da marka olabilecek işaretler arasındadır. Tek koşul, adın mal ve hizmetleri ayırt etmeye elverişli olmasıdır. Nitekim pek çok güçlü marka kurucusunun adını taşır; çok yaygın adlar ise ayırt edicilik yönünden zayıf kalabilir.

Başkasının adını içeren marka başvurusu ne olur?

Başkasına ait isim, fotoğraf veya benzeri kişilik haklarını içeren başvurular, hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir; bu nispi ret hâli Kanunun 6. maddesinde düzenlenmiştir. Bu nedenle başkasına ait bir adı içeren markalarda önceden yazılı izin alınması, sonradan itirazla karşılaşmamak için önem taşır.

Tanınmış kişilerin adı marka yapılabilir mi?

Toplumda tanınan kişilerin adlarının izinsiz tescili engellenir; bu adlar kişilik haklarına dayalı itirazlarla korunur. İzin alınmadan yapılan başvuru, hak sahibinin itirazı üzerine reddedilebilir; tescil edilmişse hükümsüzlük talebine konu olabilir. İznin başvuru dosyasında belgelenmesi sürecin güvenliğini artırır.