Patent Koruma Süresi ve Yıllık Ücretler

Patent koruması başvuru tarihinden itibaren yirmi yıl, faydalı model koruması ise on yıl sürer ve yıllık ücretlerin ödenmesine bağlıdır.

Patentin koruma süresi, başvuru tarihinden başlayarak yirmi yıldır ve bu süre uzatılamaz. Faydalı modelde ise koruma süresi on yıldır. Süre sonunda buluş kamuya mal olur ve herkes tarafından serbestçe kullanılabilir.

Koruma süresince patentin yürürlükte kalabilmesi için yıllık ücretlerin (sicil ücretlerinin) düzenli olarak ödenmesi gerekir. Bu ücretlerin zamanında ödenmemesi, ek süre içinde de telafi edilmezse patent hakkının sona ermesine yol açar. Bu nedenle yıllık ücret takibi, patent yönetiminin önemli bir parçasıdır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 101

Sonuç

Patent yirmi, faydalı model on yıl korunur; korumanın sürmesi için yıllık ücretlerin düzenli ödenmesi şarttır.

Koruma Boyunca Yıllık Takip Planı

Patentte koruma süresi başvuru tarihinden itibaren işlemeye başlar ve yirmi yıl olarak sabittir; faydalı modelde bu süre on yıldır. Sürenin uzun olması, takibin gevşetilebileceği anlamına gelmez. Yıllık ücretlerin zamanında ödenmemesi hakkın sona ermesine yol açar ve telafi imkânları hem sınırlı hem de ek şartlara bağlıdır. Bu yüzden ödeme tarihleri, başvuru tarihine göre kurulmuş bir hatırlatma takvimine bağlanmalıdır.

Takip planı yalnız ödemelerden ibaret değildir. Araştırma ve inceleme taleplerinin kanunda öngörülen süreler içinde yapılması, bildirimlere zamanında cevap verilmesi ve adres değişikliklerinin sicile işlenmesi gerekir. Birden çok ülkede korunan buluşlarda her ülkenin kendi takvimi bulunduğundan tek bir merkezi liste tutmak yararlıdır. Vekil ile çalışıldığında bile, hak sahibinin kendi kayıtlarında paralel bir kontrol listesi bulundurması riski belirgin biçimde azaltır.

Süre Dolduğunda Ortaya Çıkan Durum

Koruma süresinin dolmasıyla buluş kamuya mal olur ve herkes tarafından serbestçe üretilip satılabilir. Süre uzatılamaz; bu, patent sisteminin temel dengesidir. Buluş sahibi, açıkladığı teknik bilgi karşılığında geçici bir tekel elde eder, sürenin sonunda ise bilgi toplumun ortak birikimine katılır. Bu nedenle ticari planlama yapılırken korumanın biteceği tarih baştan hesaplanmalı ve ürün yaşam döngüsü ile yatırım takvimi buna göre kurgulanmalıdır.

Süre bitmeden önce alternatifler değerlendirilebilir. Buluş üzerinde yapılan teknik geliştirmeler yeni ve buluş basamağı taşıyorsa bağımsız yeni başvurulara konu edilebilir. Ürünün görünümü tasarım, adı ise marka olarak korunabilir; bu koruma türlerinin süreleri farklı işler. Üretim sırrı niteliğindeki bilgiler ise açıklanmadığı sürece gizlilik sözleşmeleriyle korunabilir. Böylece patent süresi dolduğunda işletme tamamen korumasız kalmaz, farklı katmanlardan oluşan bir savunma sürdürülebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Patent koruma süresi ne kadardır?

Patentte koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 20 yıl, faydalı modelde 10 yıldır. Bu süreler uzatılamaz; süre dolduğunda buluş kamuya mal olur ve herkes serbestçe kullanabilir.

Patent için yıllık ücret ödeme zorunluluğu var mı?

Evet. Patent ve faydalı model, koruma süresince her yıl yıllık (sürdürme) ücretinin ödenmesini gerektirir. Ücret zamanında ödenmezse ek süre ve zamlı ödeme imkânı vardır; bu da kaçırılırsa hak sona erer. Ayrıntı için patent yıllık ücretleri yazımıza bakabilirsiniz.

Koruma süresi dolunca ne olur?

Süre sonunda buluş üzerindeki tekel hakkı biter ve buluş kamuya mal olur; üçüncü kişiler buluşu serbestçe üretip kullanabilir. Bu nedenle ticari değeri yüksek buluşlarda koruma süresinin verimli kullanılması önemlidir.