Tasarımda Kamuya Sunma İstisnası (Hoşgörü Süresi)

Tasarımcının, başvurudan önceki belirli bir süre içinde tasarımını kendisinin kamuya sunması, tasarımın yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesini olumsuz etkilemez; buna hoşgörü süresi denir.

Hoşgörü Süresi Nedir?

Kural olarak bir tasarım, başvurudan önce kamuya sunulmuşsa yeniliğini yitirebilir. Ancak tasarımcının ya da onun izniyle başkalarının, başvurudan önceki belirli bir süre içinde yaptığı açıklamalar bu kuralın dışında tutulur. Bu süreye hoşgörü süresi denir.

Neden Önemli?

Tasarımcılar çoğu zaman ürünü fuarda sergileyerek ya da pazara sunarak ilgi ölçmek ister. Hoşgörü süresi, bu tür açıklamaların sonradan yapılacak başvuruyu engellememesini sağlayarak tasarımcıya esneklik tanır.

Sınırları

İstisna, yalnızca kanunda öngörülen süre içinde ve tasarımcıdan kaynaklanan açıklamalar için geçerlidir. Bu sürenin aşılması ya da açıklamanın üçüncü kişilerce bağımsız biçimde yapılması hâlinde, yenilik kaybı gündeme gelebilir.

Doğru Planlama

Hoşgörü süresine güvenmek yerine, mümkünse başvuruyu kamuya sunmadan önce yapmak en güvenli yoldur. Yine de bu istisna, zamanında başvuru yapılamadığı durumlarda önemli bir güvence sağlar; süreç uzmanca planlanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Tasarımda kamuya sunma istisnası nedir?

Kamuya sunma istisnası, tasarımcıdan ya da onun izniyle hareket eden kişilerden kaynaklanan açıklamaların başvurunun yeniliğini ortadan kaldırmamasıdır. 6769 sayılı SMK m.55 ve m.57/2 uyarınca bu koruma, başvuru veya rüçhan tarihinden önceki on iki aylık dönem içinde yapılan açıklamaları kapsar. Hoşgörü süresi olarak da anılır.

Hoşgörü süresi hangi açıklamalar için geçerlidir?

Yalnızca tasarımcıdan, halefinden veya onların bilgisiyle hareket eden üçüncü kişilerden kaynaklanan açıklamalar için geçerlidir. Fuar tanıtımı, sosyal medya paylaşımı, katalog yayını ve satış bu kapsamdadır. Tasarımcının aleyhine kötüniyetle yapılan açıklamalar da yeniliği düşürmez. Bağımsız üçüncü kişilerin daha önceki açıklamaları ise istisnadan yararlanmaz.

Ürünü tanıttıktan sonra başvuru yapmak güvenli mi?

Güvenli değildir; hoşgörü süresi bir hak değil son çaredir. Tanınan süre ülkeden ülkeye değiştiği için Türkiye'de kurtarıcı olan bir açıklama, benzer bir istisna tanımayan ülkelerde başvuruyu geçersiz kılabilir. En güvenli yol, ürünü kamuya sunmadan önce tasarım başvurusunu tamamlamaktır. Zorunlu tanıtım hâllerinde açıklamanın kapsamı gizlilik sözleşmeleriyle sınırlandırılmalıdır.