Patent Başvurusu Nasıl Yapılır?

Patent başvurusu, teknik bir buluşun; yeni olması, buluş basamağı içermesi ve sanayiye uygulanabilir olması şartıyla koruma altına alınması için yapılır.

Patent sistemi, buluş sahibine belirli bir süre boyunca münhasır hak tanır ve bu sayede buluşun izinsiz üretimi, satışı veya kullanımı engellenebilir. Bu hak, başvurunun usulüne uygun yapılmasına ve şartların karşılanmasına bağlıdır.

Başvuruda buluşun teknik özü doğru anlatılmalı ve korumanın sınırını belirleyen istemler dikkatle yazılmalıdır. Keşifler, bilimsel teoriler, matematiksel yöntemler, iş yöntemleri ve bilgisayar programları kural olarak patentlenebilir buluş sayılmaz. Sürecin teknik ve hukuki niteliği, patent vekili desteğini önemli kılar.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 82

Sonuç

Patent başvurusunun başarısı; yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarının karşılanmasına ve istemlerin doğru kurulmasına bağlıdır.

Başvuru Dosyasını Oluşturan Belgeler

Dosyanın temelini tarifname, istemler, özet ve gerekiyorsa resimler oluşturur. Tarifname, buluşun ilgili alandaki uzman tarafından uygulanabileceği açıklıkta yazılmalıdır. Özet yalnızca bilgilendirme amacı taşır ve koruma kapsamını belirlemez. Buluşçu bilgilerinin doğru yazılması, ileride çıkabilecek hak sahipliği tartışmalarını önler. Başvuru sahibi ile buluşçu farklı kişilerse aradaki hukuki ilişkinin belgelenmesi sorun yaşanmasını engeller. Ayrıca resimlerin numaralandırılması ve tarifnamedeki referanslarla birebir uyumlu olması, incelemenin sağlıklı yürütülmesini sağlar.

Yurt dışında yerleşik başvuru sahipleri m.160/3 uyarınca vekil aracılığıyla işlem yapar. Daha önce başka bir ülkede başvuru yapılmışsa m.93/1 kapsamındaki on iki aylık rüçhan süresi içinde talepte bulunulabilir. Uluslararası koruma hedefleniyorsa PCT yolu, ülke seçimlerini erteleyerek karar için zaman kazandırır. Resmî ücretler her yıl güncellendiğinden bütçenin başvuru öncesinde gözden geçirilmesi yerinde olur. Başvuru dili ve çeviri gereksinimleri de hedef ülkelere göre önceden belirlenmeli, çeviri için yeterli süre ayrılmalıdır.

Başvuru Sonrası Takvim ve Kararlar

Başvurudan sonra süreç kendiliğinden ilerlemez; belirli taleplerin süresinde yapılması gerekir. Araştırma talebi m.96 uyarınca on iki ay içinde, inceleme talebi ise m.98 uyarınca araştırma raporunun bildirilmesinden itibaren üç ay içinde sunulur. Bu sürelerin kaçırılması başvurunun geri çekilmiş sayılması sonucunu doğurabilir. Bu nedenle tarihlerin bir takvimde izlenmesi ve önceden hatırlatma kurulması güçlü biçimde önerilir. Vekil aracılığıyla takip edilen dosyalarda iletişim bilgilerinin güncel tutulması da aynı ölçüde önemlidir.

Araştırma raporu olumsuz belgeler içeriyorsa birkaç seçenek bulunur. İstemler daraltılarak inceleme sürdürülebilir, m.104 kapsamında faydalı modele dönüştürme talep edilebilir ya da m.105 uyarınca başvuru geri çekilebilir. Faydalı modelde m.142 uyarınca buluş basamağı aranmadığından, teknik katkısı sınırlı buluşlar için bu yol uygun olabilir. Koruma süreleri farklı olduğundan tercih ticari beklentiye göre yapılmalıdır. Karar verilmeden önce buluşun rakip ürünler karşısındaki konumunun değerlendirilmesi, seçimi çok daha isabetli kılar.

Sıkça Sorulan Sorular

Patent alabilmek için hangi şartlar aranır?

Buluşun yeni olması, buluş basamağı içermesi ve sanayiye uygulanabilir olması gerekir; bu üç şart 6769 sayılı SMK m.82 kapsamında düzenlenmiştir ve birlikte aranır. Keşifler, bilimsel teoriler, matematiksel yöntemler, zihni ve iş faaliyetleri ile bilgisayar programları kural olarak patentlenebilir buluş sayılmaz.

Başvuruda istemler neden dikkatle yazılmalıdır?

İstemler patent korumasının sınırını belirler; buluşun izinsiz üretimi, satışı veya kullanımının hangi kapsamda engellenebileceği bu metne bağlıdır. Buluşun teknik özü doğru anlatılmazsa koruma zayıf kalır ve rakipler küçük değişikliklerle korumanın dışına çıkabilir. Sürecin teknik ve hukuki niteliği vekil desteğini önemli kılar.

Yazılım buluşları patent alabilir mi?

Bilgisayar programları bu nitelikleriyle kural olarak patentlenebilir buluş sayılmaz. Ancak yazılım belirli bir teknik problemi çözerek somut bir teknik etki doğuruyorsa değerlendirme farklılaşabilir. Bu ayrımın başvuruda net biçimde ortaya konması gerekir; buluşun çözdüğü teknik problem ve sağladığı iyileşme açıkça gösterilmelidir. Aksi hâlde başvuru soyutluk gerekçesiyle reddedilebilir.