Bir ürün tasarımı, koşulları taşıması hâlinde aynı anda tasarım tescili, telif hakkı ve hatta marka korumasından birlikte yararlanabilir; buna kümülatif (birlikte) koruma denir.
- Aynı tasarım birden çok hak türüyle korunabilir.
- Her koruma türünün kendi koşulları vardır.
- Birlikte koruma, ihlal hâlinde seçenek çoğaltır.
Kümülatif Koruma Nedir?
Bir tasarımın yalnızca tek bir fikri mülkiyet türüyle korunması zorunlu değildir. Aynı ürün görünümü; tasarım tescili kapsamında, özgünlük taşıyorsa eser olarak telif hakkıyla ve ayırt edici hale gelmişse marka olarak da korunabilir. Bu çok katmanlı koruma, hak sahibine daha geniş bir savunma alanı tanır.
Tasarım Tescili Yoluyla Koruma
Tescilli tasarım, yenilik ve ayırt edicilik koşullarını taşıyan ürün görünümüne belirli bir süre münhasır koruma sağlar. Bu, tasarımın ticari hayatta en doğrudan ve güçlü korunma biçimlerinden biridir.
Telif ve Marka ile Tamamlanması
Yeterli özgünlüğe sahip bir tasarım, güzel sanat eseri olarak telif korumasından da yararlanabilir. Ayrıca tüketici nezdinde kaynak gösterir hale gelmiş bir biçim, marka olarak tescil edilebilir. Bu katmanlar birbirini tamamlayarak korumayı güçlendirir.
Stratejik Değerlendirme
Hangi koruma türlerinin birlikte kullanılacağı; ürünün niteliğine, ticari önemine ve taklit riskine göre belirlenmelidir. Kümülatif korumanın doğru kurgulanması, ihlal durumunda hak sahibine birden çok hukuki dayanak sunar.
Tasarımların tescil yoluyla korunması 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nda; özgün eserlerin telif hakkıyla korunması ise 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda düzenlenmiştir. Koşulların sağlanması hâlinde bir tasarım, bu korumalardan birlikte yararlanabilir.
6769 sayılı SMK — mevzuat.gov.tr 5846 sayılı FSEK — mevzuat.gov.trSıkça Sorulan Sorular
Tasarımda kümülatif koruma nedir?
Kümülatif koruma, aynı ürün görünümünün eş zamanlı olarak tasarım tescili, telif hakkı ve marka korumasından yararlanabilmesidir. Her koruma türü farklı şartlara ve sürelere tabidir; biri sona erdiğinde diğeri devam edebilir. Taklit hâlinde birden çok hukuki dayanağın aynı anda ileri sürülebilmesi savunmayı güçlendirir.
Bir tasarım aynı zamanda eser olarak korunur mu?
Sahibinin hususiyetini taşıyan ve estetik nitelik gösteren yaratımlar, 5846 sayılı FSEK kapsamında eser olarak da korunabilir. FSEK m.13/son uyarınca kayıt ve tescil isteğe bağlıdır; koruma eserin meydana getirilmesiyle kendiliğinden doğar. Ancak her sınai tasarım bu eser ölçütünü karşılamaz; değerlendirme somut olaya göre yapılır.
Hangi koruma türü tercih edilmelidir?
Tercih, ürünün niteliğine ve ticari ömrüne göre yapılır. Sık yenilenen sezonluk ürünlerde tasarım tescili çoğu zaman yeterli olur. Ürün biçimi işletmenin ayırt edici işareti hâline gelmişse marka tescili uzun vadeli avantaj sağlar. Katmanların birlikte planlanması, bir hak sona erdiğinde boşluk kalmasını önler.
Tasarımınızı Çok Katmanlı Koruyalım
Tasarım, telif ve marka korumasını birlikte kurgulayan stratejiler için bizimle çalışın.
Bizimle iletişime geçin