NFT ve Dijital Eserlerde Telif

Bir NFT satın almak, çoğu zaman sanılanın aksine altındaki dijital eserin telif haklarının da devralındığı anlamına gelmez; eser üzerindeki haklar ayrı bir hukuki düzenlemeye tabidir.

NFT Nedir, Eseri Devreder mi?

NFT, bir dijital varlığa ilişkin benzersiz bir kayıt niteliğindedir; ancak bu kaydın sahibi olmak, altındaki eserin telif haklarına sahip olmakla aynı şey değildir. Aksi açıkça kararlaştırılmadıkça, NFT'nin el değiştirmesi eserin mali ya da manevi haklarını otomatik olarak devretmez.

Dijital Eser de Korunur

Dijital ortamda yaratılan bir görsel, müzik ya da metin de özgün olması hâlinde eser olarak korunur. Eserin dijital olması, telif korumasını ortadan kaldırmaz; izinsiz çoğaltılması ve kullanılması telif ihlali oluşturabilir.

Mali Hakların Devri

Bir eserin çoğaltma, yayma veya umuma iletim gibi mali haklarının başkasına geçmesi için kanunda öngörülen biçimde, açık ve yazılı bir devir sözleşmesi gerekir. NFT işlemine eşlik eden koşullar bu kurala uygun düzenlenmediği sürece, alıcı yalnızca sınırlı bir kullanım hakkı elde etmiş olabilir.

Tarafların Dikkat Etmesi Gerekenler

Hem dijital eser üreticilerinin hem de NFT alıcılarının, işlemin kapsamını ve devredilen hakları açıkça belirlemesi gerekir. Hangi hakların verildiğinin net olmaması, ileride ciddi uyuşmazlıklara yol açabilir; bu nedenle dijital eser işlemlerinde hukuki destek almak önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

NFT satın almak telif hakkını devreder mi?

Hayır; NFT satın almak, altındaki dijital eserin telif haklarını kendiliğinden devretmez. NFT, bir dijital varlığa ilişkin benzersiz bir kayıttır ve eserin kendisi değildir. Aksi açıkça kararlaştırılmadıkça NFT'nin el değiştirmesi eserin mali ya da manevi haklarını taşımaz; alıcı çoğu zaman yalnızca sınırlı bir kullanım hakkı elde etmiş olur.

Dijital eserler telif hakkıyla korunur mu?

Dijital ortamda yaratılan bir görsel, müzik veya metin, özgün olması hâlinde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser olarak korunur. Eserin dijital biçimde üretilmiş olması korumayı ortadan kaldırmaz; izinsiz çoğaltma, yayma ve umuma iletim telif ihlali oluşturabilir. Koruma, eserin yaratıldığı anda kendiliğinden doğar.

NFT işleminde telif devri nasıl yapılmalı?

Çoğaltma, yayma veya umuma iletim gibi mali hakların başkasına geçmesi için açık ve yazılı bir devir sözleşmesi gerekir. FSEK m.52 uyarınca sözleşme yazılı yapılmalı ve devredilen haklar ayrı ayrı gösterilmelidir. NFT işlemine eşlik eden koşullar bu kurala uygun düzenlenmezse alıcı beklediği hakları elde edemez ve uyuşmazlık doğar.