Umuma iletim hakkı, bir eserin işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla; yayın, internet ve benzeri mecralar yoluyla kamuya ulaştırılmasına karar verme yetkisini eser sahibine tanır.
- Eserin kamuya iletimi eser sahibinin iznine tabidir.
- İnternet ve dijital mecralar da kapsamdadır.
- İzinsiz iletim mali hak ihlali oluşturur.
Umuma İletim Nedir?
Umuma iletim, bir eserin radyo-televizyon yayını, internet üzerinden erişim ya da benzeri araçlarla kamuya ulaştırılmasıdır. Bu hak, eserin hangi mecralarda ve nasıl kamuya sunulacağına eser sahibinin karar vermesini sağlar.
Dijital Mecralar
Eserlerin internet siteleri, dijital platformlar ve sosyal medya üzerinden paylaşılması da umuma iletim kapsamındadır. Kişilerin eserlere diledikleri yer ve zamanda erişebilmesini sağlayan dijital kullanımlar, bu hakkın günümüzdeki en önemli görünümüdür.
İzin ve Lisans
Bir eserin umuma iletilmesi, kural olarak eser sahibinin izniyle mümkündür. Bu izin, lisans sözleşmeleriyle ya da yetkili meslek birlikleri aracılığıyla düzenlenebilir. İzinsiz iletim, mali hak ihlali sonucunu doğurur.
İhlalin Sonuçları
İzinsiz umuma iletim hâlinde eser sahibi, ihlalin durdurulmasını ve doğan zararın giderilmesini talep edebilir. Dijital ortamdaki ihlallerin hızla yayılabilmesi, bu hakkın etkin biçimde korunmasını daha da önemli kılar.
Eserin işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletimine ilişkin mali hak, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun mali haklara ilişkin hükümlerinde düzenlenmiştir. Dijital mecralar üzerinden erişime sunma da bu kapsamda değerlendirilir.
5846 sayılı FSEK — mevzuat.gov.trSıkça Sorulan Sorular
Umuma iletim hakkı nedir?
Umuma iletim hakkı, eser sahibine eserinin işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla kamuya ulaştırılmasına karar verme yetkisi tanıyan mali bir haktır. Radyo ve televizyon yayınları, internet üzerinden yayın, akış platformları ve web sitesine yükleme bu kapsamdadır. Eserin fiziki kopyasının verilmesi gerekmez; erişime sunulması yeterlidir.
Bir eseri internette paylaşmak için izin gerekir mi?
Evet; eseri bir web sitesinde, sosyal medyada veya uygulamada erişime sunmak umuma iletim sayılır ve eser sahibinin izni olmadan yapılamaz. İzin, 5846 sayılı Kanun m.52 uyarınca yazılı bir sözleşmeyle ve devredilen haklar ayrı ayrı gösterilerek verilir. Kaynak göstermek tek başına izin yerine geçmez.
İzinsiz umuma iletimin sonuçları nelerdir?
Eser sahibi içeriğin kaldırılmasını, tecavüzün durdurulmasını ve uğradığı zararın giderilmesini talep edebilir. 5846 sayılı Kanun m.68/1, izinsiz kullanımda sözleşme yapılsaydı istenebilecek rayiç bedelin en çok üç katına kadar bedel talep edilebilmesine imkân tanır. Koşulları oluştuğunda ayrıca cezai sorumluluk da gündeme gelebilir.
Eserlerinizin Dijital Kullanımını Koruyun
Umuma iletim, lisanslama ve dijital ihlallerle mücadelede uzman desteğimizden yararlanın.
Bizimle iletişime geçin